Bạn có 3 triệu đồng, một chiếc điện thoại và tối nào cũng lướt xem người ta livestream chốt trăm đơn. Bạn tự hỏi: mình bắt đầu từ đâu để không đốt sạch tiền trong tháng đầu?
Mở bài: Chị Lan bán son và bài học 8 triệu
Chị Lan ở Gò Vấp nghỉ việc văn phòng, gom 8 triệu nhập lô son về bán. Chị đăng lên Shopee, chạy vài đơn, thấy có tiền về nên mừng. Ba tháng sau chị mới giật mình: sàn thu phí sàn, phí thanh toán, phí quảng cáo, cộng lại gần 30% doanh thu. Tệ hơn, chị không có nổi một số điện thoại khách nào để bán lại. Mỗi lần muốn ra đơn là phải trả tiền quảng cáo lần nữa.
Câu chuyện của chị Lan là lý do bài viết này ra đời. Cách bán hàng online cho người mới bắt đầu không phải chỉ là "đăng sản phẩm lên và chờ đơn". Nó là một quy trình, và quan trọng hơn, là cách bạn giữ được khách để lần sau bán mà không tốn thêm đồng nào. Thị trường thương mại điện tử Việt Nam được dự báo chạm mốc khoảng 33-35 tỷ USD trong năm 2026 (tham khảo, Mordor Intelligence). Miếng bánh rất lớn, nhưng chỉ những người làm đúng quy trình mới ăn được phần bền vững.
Dưới đây là 7 bước cầm tay chỉ việc, làm được ngay từ hôm nay.
Bước 1: Chọn đúng thứ để bán (nên bán gì online)
Đừng bắt đầu bằng câu hỏi "cái gì đang hot". Hãy bắt đầu bằng ba câu hỏi thực tế:
- Sản phẩm này có người mua đi mua lại không? (son, thực phẩm, đồ chăm sóc da bán lại tốt hơn đồ điện tử)
- Bạn có nguồn hàng ổn định và giá tốt không?
- Bạn có hiểu về nó đủ để tư vấn cho khách không?
Ví dụ cụ thể: nếu bạn từng làm spa, bán mỹ phẩm hoặc thực phẩm chức năng là lựa chọn khôn ngoan vì bạn tư vấn được. Nếu bạn ở vùng có đặc sản (mắc khén, cà phê, hạt điều), bán nông sản đặc sản là lợi thế không ai copy được.
Về câu hỏi nên bán gì online, ba nhóm dễ vào cho người mới:
- Ngành làm đẹp: son, skincare, nước hoa mini, vốn nhỏ, mua lại nhiều.
- Thời trang và phụ kiện: nhu cầu quanh năm nhưng cạnh tranh cao.
- Đặc sản và handmade: biên lợi nhuận tốt, ít bị so giá.
Bước 2: Bán hàng online không cần vốn, bắt đầu nhẹ nhất
Nếu bạn chưa có tiền nhập hàng, vẫn có đường vào. Đây là các mô hình bán hàng online không cần vốn (hoặc vốn cực thấp) đang thực chạy tại Việt Nam:
- Affiliate (tiếp thị liên kết): bạn không giữ hàng, chỉ giới thiệu và ăn hoa hồng. Phù hợp nếu bạn có kênh nội dung.
- Dropshipping: khách đặt qua bạn, bạn chuyển đơn cho nhà cung cấp giao thẳng. Bạn không ôm tồn kho. Nếu chưa rõ mô hình này chạy thế nào, đọc kỹ dropshipping là gì trước khi bắt tay.
- Print on demand (POD): in áo, cốc, túi theo yêu cầu, chỉ sản xuất khi có đơn.
- Sản phẩm số: ebook, khóa học, preset ảnh, template. Làm một lần bán mãi, không phí ship.
Nói thẳng: "không cần vốn" không có nghĩa là "không cần công". Bạn đổi tiền bằng thời gian làm nội dung và chăm khách. Ai nghĩ chỉ cần đăng link rồi ngồi chờ tiền về sẽ bỏ cuộc sau hai tuần.
Bước 3: Chọn kênh bán và đừng đặt hết trứng vào rổ của sàn
Đây là bước quyết định bạn sẽ giống chị Lan hay khác chị Lan.
Người mới thường chọn ngay Shopee, TikTok Shop hoặc chợ Facebook vì "có sẵn khách". Đúng, các sàn cho bạn lượng truy cập ban đầu. Nhưng có ba sự thật ít ai nói với bạn:
- Khách mua trên sàn là khách của sàn, không phải của bạn. Bạn không có số điện thoại, không có email, không remarketing được.
- Phí sàn ngày càng tăng. Muốn có đơn phải mua quảng cáo, và giá thầu quảng cáo luôn đi lên.
- Thuật toán đổi là doanh thu của bạn có thể rớt trong một đêm.
Vì thế lời khuyên của ScaleCommerce dành cho người mới: cứ dùng sàn để lấy đơn đầu, nhưng ngay từ đầu hãy có một kênh sở hữu là website hoặc landing page của riêng bạn để gom khách và data về đó. Đây là điểm khác biệt giữa một người "bán hàng dạo trên mạng" và một người "xây thương hiệu online". Muốn hiểu rõ hai con đường này khác nhau ra sao, xem so sánh website riêng vs gian hàng sàn.
Chiến lược hợp lý cho tháng đầu: 1 sàn chủ lực (Shopee hoặc TikTok Shop) + 1 kênh nội dung (TikTok/Facebook) + 1 website/landing đơn giản để đổ khách về.
Bước 4: Chuẩn bị "mặt tiền", hình ảnh và nội dung bán được hàng
Khách online không sờ được sản phẩm. Họ mua bằng mắt và bằng chữ.
- Ảnh: không cần máy cơ. Một chiếc điện thoại, ánh sáng cửa sổ buổi sáng và phông nền sạch là đủ ra ảnh chuyên nghiệp.
- Nội dung: đừng liệt kê thông số. Hãy viết theo công thức khách hiểu ngay lợi ích. Nếu bạn chưa quen viết mô tả bán hàng, học ngay cách viết content bán hàng chốt đơn với AIDA, có mẫu trước/sau copy được.
Ví dụ nhanh. Thay vì "Son lì, bám màu 8 tiếng, thành phần vitamin E", hãy viết: "Tô một lớp buổi sáng, ăn trưa uống nước vẫn không trôi, chiều họp vẫn tươi màu, vì son có vitamin E dưỡng môi không khô."
Bước 5: Định giá và tính đủ chi phí (đừng bán lỗ mà tưởng lãi)
Sai lầm chết người của người mới: lấy giá bán trừ giá nhập rồi tưởng đó là lãi.
Công thức tối thiểu bạn phải tính:
Lãi thực = Giá bán − Giá vốn − Phí sàn/thanh toán − Phí ship bạn chịu − Chi phí quảng cáo trên mỗi đơn − Tỷ lệ hoàn/hủy
Ví dụ: son bán 199k, vốn 90k, phí sàn 10% (~20k), quảng cáo trung bình 25k/đơn, ship khuyến mãi bạn bù 15k. Lãi thực chỉ còn khoảng 49k, chưa trừ đơn hoàn. Con số này đổi hoàn toàn suy nghĩ "bán được đơn nào lãi đơn đó".
Bước 6: Quy trình bán hàng online, chuẩn hóa để không loạn
Khi đơn bắt đầu về, thứ giết chết bạn là sự lộn xộn: quên trả lời tin nhắn, giao sai, không nhớ khách nào đã mua. Một quy trình bán hàng online gọn gồm 5 mắt xích:
- Thu hút: nội dung + quảng cáo kéo khách vào.
- Tư vấn/chốt: trả lời nhanh, xử lý phản đối, chốt đơn.
- Xử lý đơn: đóng gói, tạo vận đơn, giao.
- Chăm sau bán: hỏi thăm, xin đánh giá, xử lý đổi trả.
- Bán lại: lưu thông tin khách để lần sau bán mà không tốn quảng cáo.
Mắt xích số 5 là nơi tiền thật nằm. Muốn làm được nó, bạn cần data khách nằm trong tay bạn, không nằm trong sàn.
Bước 7: Giữ khách và tiến tới D2C, nơi bạn thật sự làm chủ
D2C (Direct to Consumer) nghĩa là bạn bán thẳng cho khách qua kênh của mình, giữ toàn bộ dữ liệu và quan hệ. Đây không phải chuyện "sau này mới cần", mà là hướng đi bạn cài đặt từ sớm.
Cách làm thực tế cho người mới:
- Mỗi đơn trên sàn, gửi kèm một lời mời (mã giảm giá, quà nhỏ) để khách kết nối với bạn qua Zalo/website.
- Xây một website bán hàng đơn giản làm "nhà" của thương hiệu, nơi khách quay lại mua mà bạn không mất phí sàn.
- Gom data khách vào một chỗ (CRM) để nhắn tin, gửi ưu đãi, remarketing.
Càng làm sớm, bạn càng bớt phụ thuộc vào thuật toán và phí của sàn. Đây là cả một chiến lược, đọc thêm thoát phụ thuộc sàn 2026 để thấy bức tranh dài hạn.
Kết
Cách bán hàng online cho người mới bắt đầu không nằm ở mẹo "hack" nào cả. Nó là chọn đúng sản phẩm, bắt đầu nhẹ, dùng sàn để lấy đơn nhưng gom khách về kênh riêng, và chuẩn hóa quy trình để bán lại được. Người thắng cuộc không phải người bán nhiều nhất tháng đầu, mà người còn giữ được khách sau một năm.
Nếu bạn muốn xây kênh sở hữu bài bản ngay từ đầu thay vì mãi đi thuê "mặt bằng" của sàn, đội ScaleCommerce có thể giúp bạn lên lộ trình D2C phù hợp với ngân sách của bạn.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Người mới nên bắt đầu bán trên sàn hay website trước? Bắt đầu trên sàn để có đơn nhanh, nhưng song song dựng một landing/website đơn giản để gom khách. Đừng đợi "lớn rồi mới làm web", lúc đó bạn đã mất trắng data của hàng nghìn khách cũ.
Bán hàng online cần bao nhiêu vốn? Có thể bắt đầu gần như 0 đồng với affiliate, dropshipping hoặc sản phẩm số. Nếu nhập hàng, người mới nên khởi động với 3-10 triệu để thử nghiệm sản phẩm trước khi ôm lô lớn.
Nên bán gì online cho dễ ra đơn? Chọn sản phẩm mua lại nhiều lần (làm đẹp, thực phẩm, đồ chăm sóc), giá trị đơn hàng vừa phải, và bạn hiểu đủ để tư vấn. Tránh mặt hàng dễ bị so giá gắt như đồ điện tử phổ thông.
Làm sao để không bị lỗ mà tưởng lãi? Tính lãi thực sau khi trừ đủ giá vốn, phí sàn, phí thanh toán, ship bạn bù, quảng cáo/đơn và tỷ lệ hoàn. Nhiều người mới lãi trên giấy nhưng âm khi cộng hết chi phí ẩn.
D2C có quá sức với người mới không? Không. D2C bắt đầu đơn giản bằng việc lưu số khách và có một trang bán hàng riêng. Bạn không cần hệ thống phức tạp ngay, chỉ cần cài thói quen giữ khách về kênh của mình từ đơn đầu tiên.
Nguồn tham khảo
- Mordor Intelligence, Vietnam E-commerce Market Size & Forecast (quy mô TMĐT Việt Nam 2026, tham khảo)
- CJ Dropshipping, báo cáo mô hình vốn thấp affiliate/dropshipping/POD (tham khảo)
- Kinh nghiệm triển khai D2C của đội ngũ ScaleCommerce
</content> </invoke>
Nhận buổi đánh giá doanh nghiệp miễn phí từ ScaleCommerce: xem điểm số, lỗ hổng và lộ trình cụ thể cho riêng shop của bạn. Không pitch, chỉ tư vấn thật.