Tháng Giêng 2026 vừa qua, inbox của nhiều group bán hàng nổ rầm chuyện một thứ: thuế khoán bị xóa. Người thì hoảng, "Giờ phải kê khai gì?", người thì mừng, "Doanh thu thấp thì miễn à?", người thì thờ ơ vì nghĩ "bán Shopee thì sàn lo hết rồi". Ba phản ứng đó đều có phần đúng, phần sai.
Bài này viết thẳng: bỏ thuế khoán hộ kinh doanh 2026 thay đổi cái gì, ai bị ảnh hưởng, ai không, và nếu bạn đang bán hàng online thì cần làm gì ngay hôm nay, không phải "nghiên cứu thêm", không phải "chờ hướng dẫn". Lưu ý: bài này chỉ mang tính tham khảo; bạn nên xác nhận lại với cơ quan thuế hoặc kế toán có chuyên môn trước khi hành động.
Thuế khoán là gì, và vì sao nó bị xóa?
Nếu bạn từng nghe chủ shop kể "mỗi tháng tao đóng mấy trăm nghìn tiền thuế, xong rồi thôi", đó là thuế khoán. Cơ quan thuế và hộ kinh doanh ngồi lại, ước doanh thu dựa trên ngành nghề, địa bàn, quy mô, rồi ấn định một mức thuế cố định. Bán ít hay nhiều, tháng ế hay tháng nổ đơn, mức thuế vẫn vậy.
Nghe tiện, nhưng có hai vấn đề. Thứ nhất, mức khoán thường bị ước thấp hơn thực tế, dẫn đến thất thu ngân sách. Thứ hai, khi thương mại điện tử bùng nổ, nhiều hộ bán cả chục tỷ một năm qua Shopee, TikTok Shop, Lazada, mức khoán vài triệu đồng mỗi tháng trở nên lạc hậu hoàn toàn. Số liệu đối chiếu giữa doanh thu kê khai và doanh thu thực mà các sàn báo cáo chênh nhau quá lớn.
Lấy ví dụ cho dễ hình dung: một chủ shop bán quần áo ở quận 3 TP.HCM, mỗi tháng thu khoảng 80 triệu, tổng năm hơn 900 triệu. Nhưng mức khoán cơ quan thuế ấn định từ mấy năm trước chỉ tính trên ước doanh thu 300 triệu, nên tiền thuế thực đóng thấp hơn nhiều so với nghĩa vụ thực tế. Nhân với hơn 2,5 triệu hộ kinh doanh cả nước, khoảng cách đó không nhỏ.
Nghị quyết 198/2025/QH15 ban hành ngày 17/05/2025 chính thức khai tử thuế khoán cho toàn bộ hơn 2,5 triệu hộ kinh doanh cá thể trên cả nước, có hiệu lực từ 01/01/2026. Thay vào đó là chế độ kê khai theo doanh thu thực tế. Bạn bán bao nhiêu, kê bấy nhiêu, hết thời đóng khoán cho xong.
Giai đoạn chuyển tiếp bắt đầu sớm hơn: từ 01/06/2025, các hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên đã phải áp dụng chế độ kê khai mới trước. Nếu shop của bạn đang ở ngưỡng đó và chưa chuyển đổi, thì đây không còn là "sắp tới" nữa.
(Nguồn: vov.vn, thuvienphapluat.vn, tuoitre.vn)
Từ 2026, thuế tính thế nào?
Không còn ấn định cố định. Từ nay hộ kinh doanh kê khai doanh thu thực phát sinh trong kỳ, cơ quan thuế tính thuế dựa trên con số đó. Hai loại thuế chính vẫn như cũ: thuế GTGT và thuế TNCN, áp dụng theo tỷ lệ trên doanh thu tùy ngành nghề (thương mại, dịch vụ, sản xuất…). Thứ thay đổi là cách xác định con số doanh thu đó.
Điểm quan trọng nhất mà nhiều chủ shop chưa để ý: nếu tổng doanh thu cả năm dưới 500 triệu đồng, bạn được miễn thuế GTGT và thuế TNCN. Ngưỡng 500 triệu này không phải mới, nó đã tồn tại từ trước, nhưng dưới chế độ khoán, nhiều hộ nhỏ vẫn phải đóng một khoản cố định dù doanh thu chẳng tới đâu. Từ 2026, kê khai thực thì miễn thực, không phải đóng để cho có.
Còn nếu doanh thu vượt 500 triệu? Hai loại thuế áp dụng theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, mức cụ thể tùy ngành: hộ kinh doanh thương mại (mua đi bán lại) thường chịu thuế GTGT 1% và thuế TNCN 0,5% trên doanh thu; hộ dịch vụ chịu mức cao hơn (3% GTGT, 1,5% TNCN); hộ sản xuất ở giữa. Tức là nếu bạn bán thời trang online và thu 800 triệu trong năm, thuế tổng khoảng 1,5% x 800 triệu = 12 triệu đồng, không phải con số khổng lồ, nhưng phải kê khai đúng và đúng hạn. Con số cụ thể cho ngành của bạn cần hỏi trực tiếp cơ quan thuế để tránh sai sót.
Ngoài ra, từ 2026, lệ phí môn bài được miễn 100% cho hộ kinh doanh cá thể. Khoản này trước đây tuy nhỏ (300.000-1.000.000 đồng/năm tùy quy mô) nhưng cũng là một thứ phải lo.
Bán trên sàn và bán kênh riêng: Khác nhau chỗ nào?
Đây là chỗ nhiều chủ shop nhầm lẫn nhiều nhất.
Nếu bạn bán trên Shopee, Lazada, TikTok Shop, các sàn đã được yêu cầu khai và nộp thuế thay cho người bán từ khi Thông tư 40/2021/TT-BTC và các quy định liên quan có hiệu lực. Nghĩa là doanh thu từ đơn hàng trên sàn đã bị khấu trừ thuế trước khi tiền về tay bạn. Bạn có thể kiểm tra trong mục "Sao kê tài chính" hoặc "Báo cáo thanh toán" của từng sàn, con số thuế sàn nộp thay thường được liệt kê rõ. Bài viết Sàn khấu trừ thuế thay: Chủ shop cần biết gì? giải thích chi tiết cơ chế này.
Nhưng nếu bạn bán qua website riêng, fanpage, Zalo, livestream không qua sàn, hoặc bán buôn trực tiếp, không có ai nộp thay. Toàn bộ doanh thu đó bạn phải tự ghi nhận và kê khai. Đây là phần mà chế độ khoán cũ thường bỏ sót, và cũng là phần cơ quan thuế sẽ nhìn vào kỹ hơn từ 2026 trở đi.
Thực tế nhiều chủ shop hiện nay bán đa kênh: vừa có sàn, vừa có web riêng, vừa có Zalo OA. Phần sàn có thể an tâm hơn vì đã được khấu trừ. Phần kênh tự quản là trách nhiệm của bạn.
Một điểm cần lưu ý thêm: dù sàn nộp thuế thay, bạn vẫn cần theo dõi tổng doanh thu từ mọi nguồn để xác định ngưỡng 500 triệu. Tức là doanh thu sàn + doanh thu kênh riêng cộng lại mới là con số quyết định bạn có thuộc diện miễn hay không. Không tách riêng từng kênh để "tránh vượt ngưỡng" được đâu, cơ quan thuế nhìn vào tổng thể.
Ghi chép doanh thu: Làm sao cho không loạn?
Đây là nỗi đau thật sự. Hỏi thẳng: bạn có biết tháng trước shop mình thu được bao nhiêu tiền không, tính tổng tất cả kênh? Nhiều chủ shop trả lời được tổng đơn trên Shopee vì sàn có báo cáo sẵn. Nhưng tiền chuyển khoản từ khách lẻ, đơn Zalo, tiền mặt tại điểm giao hàng? Mờ.
Từ 2026, con số đó không thể mờ nữa.
Cách đơn giản nhất để bắt đầu: mở một file Google Sheets, ghi mỗi ngày tổng thu theo từng kênh. Sàn bao nhiêu, lấy từ báo cáo của sàn. Chuyển khoản bao nhiêu, lấy từ sao kê ngân hàng. Tiền mặt bao nhiêu, ghi thủ công. Không cần phức tạp, chỉ cần đều. Cuối tháng cộng lại, cuối năm bạn có con số tổng. Nếu dưới 500 triệu, bạn thuộc diện miễn, nhưng vẫn phải có hồ sơ chứng minh.
Vấn đề là nhiều shop bán đa kênh thì cái "đều" đó rất khó duy trì. Tháng bình thường còn ghi được, tháng cao điểm như 9.9, 11.11, tháng Tết, đơn nổ liên tục, ghi chép bỏ sót là chuyện bình thường. Sau mỗi đợt cao điểm lại phải ngồi đối chiếu ngân hàng, đối chiếu báo cáo sàn, truy lại doanh thu Zalo, mất cả buổi. Nếu bạn đang ở tình trạng đó, thực ra không phải do bạn lười, mà do hạ tầng ghi chép chưa phù hợp với quy mô.
Nếu bạn đang bán ở nhiều kênh và muốn tự động hóa bước ghi chép này, đó là lúc cần tới phần mềm. Một hệ thống ERP phù hợp với hộ kinh doanh có thể kéo dữ liệu từ các sàn, ghi nhận đơn hàng kênh riêng và xuất báo cáo doanh thu theo kỳ, thay vì bạn phải ngồi đối soát thủ công mỗi tháng.
Tại sao đây cũng là lúc cần kênh riêng, nhưng phải kiểm soát được
Trước khi đi xa hơn, cần nói thẳng: chuyển sang kê khai theo doanh thu thực không có nghĩa là đóng thuế nhiều hơn. Với hộ doanh thu dưới 500 triệu, chiếm phần lớn hộ bán lẻ nhỏ, thực ra chế độ mới có lợi hơn so với khoán, vì trước đây họ vẫn bị ấn một mức dù thu nhập thấp.
Nhưng với những shop đang lớn dần, doanh thu tiệm cận hoặc vượt ngưỡng, thì cần nhìn xa hơn. Bán 100% trên sàn có vẻ tiện vì sàn lo thuế thay, nhưng bạn đang ở trên đất đi thuê. Sàn tăng phí, thuật toán thay đổi, tài khoản bị giới hạn, bạn không có gì trong tay. Kênh riêng (website, CRM, danh sách khách hàng của chính mình) là thứ bạn thật sự sở hữu.
Vấn đề là nhiều chủ shop ngại mở kênh riêng vì sợ phức tạp: phải quản lý đơn hàng ở thêm một nơi, số liệu doanh thu lại càng khó theo dõi. Đó là lo ngại chính đáng, nhưng giải quyết được, nếu có hệ thống đồng bộ đơn hàng từ nhiều kênh về một chỗ. Khi đó bạn vừa mở rộng kênh bán, vừa có dữ liệu doanh thu tổng hợp sẵn sàng cho việc kê khai.
Làm gì ngay bây giờ?
Không cần chờ thêm hướng dẫn. Có ba việc cụ thể:
Một: Kiểm tra lại doanh thu 12 tháng gần nhất của shop, tổng tất cả kênh. Nếu dưới 500 triệu, bạn thuộc diện miễn, nhưng vẫn cần lưu hồ sơ chứng minh nếu cơ quan thuế hỏi. Nếu trên 500 triệu, cần tính kê khai ngay từ đầu năm, không để dồn.
Hai: Liên hệ Chi cục Thuế quản lý địa bàn của bạn để xác nhận chính xác nghĩa vụ kê khai theo ngành nghề và quy mô cụ thể. Văn bản pháp lý đôi khi có hướng dẫn chi tiết riêng theo từng địa phương.
Ba: Bắt đầu ghi chép doanh thu từ hôm nay. Dù đơn giản hay phức tạp, quan trọng là có dữ liệu. Đến cuối năm bạn không thể "nhớ lại" con số tổng, nó phải được ghi ngay khi phát sinh.
Nếu bạn đang bán đa kênh và cảm thấy việc theo dõi doanh thu đang vượt tầm kiểm soát của spreadsheet, đây là lúc thích hợp để nhìn lại hạ tầng bán hàng của mình. ScaleCommerce có chương trình đánh giá doanh nghiệp miễn phí, phân tích kênh bán, cơ cấu doanh thu, và xem bạn đang bỏ sót gì trong việc ghi nhận dữ liệu. Đăng ký tại đây.
Câu hỏi thường gặp
Shop mình bán Shopee là chính, có phải kê khai gì thêm không? Doanh thu từ Shopee đã được sàn khấu trừ và nộp thuế thay. Nếu bạn chỉ bán trên sàn và không có kênh nào khác, phần thuế đó đã được lo. Tuy nhiên nên kiểm tra lại báo cáo thuế của sàn để chắc chắn, và vẫn cần theo dõi tổng doanh thu cả năm để biết mình đang ở đâu so với ngưỡng 500 triệu.
Mình bán Zalo và livestream Facebook, không qua sàn. Phải làm thế nào? Doanh thu từ những kênh này không có ai nộp thuế thay. Bạn phải tự ghi chép và kê khai. Nếu tổng năm dưới 500 triệu thì được miễn thuế GTGT và TNCN, nhưng hồ sơ chứng minh vẫn cần có.
Từ 1/6/2025 đã phải chuyển chế độ mới rồi à? Mình chưa làm gì cả. Giai đoạn từ 01/06/2025 áp dụng với hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên. Nếu shop bạn ở ngưỡng đó, nên liên hệ cơ quan thuế ngay để làm rõ nghĩa vụ. Để quá lâu sẽ phức tạp hơn.
Lệ phí môn bài miễn từ bao giờ? Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, hộ kinh doanh cá thể được miễn 100% lệ phí môn bài từ năm 2026. Đây là khoản bạn không cần lo nữa, tập trung vào phần kê khai doanh thu thực là đủ.
Nguồn tham khảo
- VOV: vov.vn, tin tức về Nghị quyết 198/2025/QH15 và lộ trình bỏ thuế khoán
- Thư viện pháp luật: thuvienphapluat.vn, văn bản Nghị quyết 198/2025/QH15
- Tuổi Trẻ: tuoitre.vn, phân tích tác động với hộ kinh doanh nhỏ
Nhận buổi đánh giá doanh nghiệp miễn phí từ ScaleCommerce: xem điểm số, lỗ hổng và lộ trình cụ thể cho riêng shop của bạn. Không pitch, chỉ tư vấn thật.